media

Broadcasting on Belgian national television ((Eén, VRT) Royal Palace, Brussels 12/20/2006 YouTube)

We voelen ons Alice in Wonderland (01/22/2006 Het Nieuwsblad)

Cosi: second casting inabouti (02/10/2006 La Libre Belgique)

"We voelen ons Alice in Wonderland"
Jong Vlaams operatalent krijgt unieke kans van Munt

"Je kunt je niet voorstellen wat voor kick het geeft! Als je op dat podium staat en je kijkt die prachtige zaal in, met die enorme luster? Die grandeur valt met niets te vergelijken." Al een paar weken leven Lien Haegeman en Liesbeth Devos in een sprookje. Zij krijgen een kans die je als Vlaamse operazangeres zelden hebt: klaargestoomd worden voor een grote rol in de prestigieuze Munt. Reportage van in de coulissen; over verloren lopen, uit bed gebeld worden en stilletjes hopen op meer.

"Je zingt als een vogel, hoog in de lucht. Je zweeft, vrij en zorgeloos, en, páf, midden in de vlucht word je neergeschoten. Zó moet het klinken!" Met vuur legt regisseur Vincent Boussart uit wat hij van zijn zangeres verlangt. Ze knikt en zegt haar tekst. Spreken, jawel, en niet zingen. We staan raar te kijken, als we onze eerste repetitie volgen van Mozarts Cosi Fan Tutte , de nieuwe opera van de Brusselse Muntschouwburg. Een middag lang wordt er alleen gesproken en niet gezongen. Hier wordt toch een opera gemaakt?

Beginnersfout, zo blijkt. Bij de start van het repetitieproces wordt er dagen alleen gesproken en niet gezongen, lichten Liesbeth Devos (22) en Lien Haegeman (29) toe. Om alle details van de tekst te doorgronden. Ze staan wel rond een piano, waarop de muziek gespeeld wordt, maar ze zeggen hun rol, als acteurs. "Zie dit als fundamenten leggen", vertelt Boussard in een repetitiezaal die nog het meeste lijkt op een kille turnzaal. "Verschrikkelijk belangrijk." En er is niet alleen de regisseur om de zes hoofdrolspelers te verbeteren. Om de haverklap komt er ook een kerel tussen die hen op fouten tegen het Italiaans wijst. Hij zal er de zeven weken tot de première bij zijn om alleen maar dát te doen.

"Stop! Stop!" Nu is het de man die later het orkest zal dirigeren die alles stillegt. "Hier hebben we een fout van Mozart. De tekst heeft te veel lettergrepen voor deze noten. Mensen, hoe lossen we dit op?"

Tweesnijdend zwaard

Liesbeth Devos (sopraan) en Lien Haegeman (mezzosopraan) volgen beiden een vervolmakingscursus van de Muziekstichting Koningin Elisabeth, opgericht om jong talent te steunen. Via de speciale 'Opera Studio' belandden ze nu als Despina en Dorabella in de cast van Cosi Fan Tutte . De B-cast, welteverstaan, de ploeg die er is om in te vallen als iemand van de echte hoofdrolspelers (de A-cast) ziek wordt. Maar zoals steeds in De Munt is de B-ploeg ook zeker van een paar eigen voorstellingen, om de A-cast rust te gunnen in het drukke opvoeringsschema.

"Het is echt een unieke kans, om dit als jonge zangeres te mogen doen", vertelt Liesbeth Devos. "Normaal begin je eerst met kleine rollen. Je krijgt twee zinnen in een opera en als die twee zinnen goed gaan, mag je in de volgende opera vijf zinnen zingen. Hier is het: voilà, een hoofdrol. Boenk. Dan komt er wel wat op je af. Het is ook een tweesnijdend zwaard. Je krijgt de kans, maar o wee als je het verprutst."

Maar toch, vinden ze het niet jammer: al dat werk, voor uiteindelijk maar twee voorstellingen? "Zelfs voor één voorstelling in De Munt heb ik het er voor over", lacht Devos. "Anderzijds wens je stilletjes toch wel dat er iemand van de A-cast ziek valt bij de opvoeringen, zodat je mag inspringen."

Ze vertelt dat het werk ook heel wat meer omhelst dan met de B-cast repeteren. "Ook tijdens de repetities van de A-cast moet je paraat staan om in te vallen. Het is mij op 25 december overkomen. Ik lag lekker in mijn bed toen de telefoon ging. De Despina van de A-cast was ziek. Een uur later moest ik in Brussel staan. Dit is fantastisch, maar het neemt wel heel je leven in beslag.

Dirigent voor lege orkestbak

Twee weken voor de première gaan we nog eens kijken. De productie is dan verhuisd naar de grote zaal van de Munt. We zien een grote serre op scène, met een enorme boom er over heen. We horen Nederlands, Frans, Duits, Engels en Italiaans door elkaar en we staan vooral weer raar te kijken. We zien een dirigent druk gebarend... voor een lege orkestbak. Weer bijgeleerd: bij een opera repeteren zelfs in de zaal de muzikanten niet heel de tijd mee. Voorlopig worden ze vervangen door piano en klavecimbel.

Het maakt dat we van Liesbeth en Lien wel eens willen weten wat hún beginnersfout is geweest. "Ik ben een keer compleet verloren gelopen", glimlacht Liesbeth. "Ik moest op, maar heb de verkeerde deur genomen. Ik hoorde aan de muziek dat het mijn beurt was, maar vond de weg naar het podium niet. Echt, een schouwburg zoals De Munt is een enorm doolhof. Ze zouden het hier beter zoals in parkings doen: een zwaantjes- en een bloemetjesverdieping. Of misschien moet ik broodkruimels leggen.

Vervolgens vertellen de twee honderduit over alles wat ze geleerd hebben. "We hebben allebei al opera's gezongen, maar De Munt is toch iets speciaals. Te mogen zingen in een huis waar louter mensen van wereldniveau komen en dan dezelfde behandeling krijgen? De keerzijde is wel dat je elk moment het beste van jezelf moet geven, ook tijdens de repetities."

En dan gaat het over het feit dat ze in het begin echt hun ogen uitkeken. "Ik voel me als Alice in Wonderland", zegt Liesbeth. "Als je die kostuumateliers ziet, met al die rekken met de meest fabelachtige kleuren en stoffen. Er is een eigen schoenmakerij waar voor alle solisten op maat schoenen gemaakt worden." Lien beaamt: "Het is net een groot sprookje waarin je rondloopt."

En dan hebben ze ook nog eens het geluk dat ze op het podium staan in kleren ontworpen door de grote Franse modeontwerper Christian Lacroix. "Hij was er vandaag om te keuren of alles goed zit." Wellicht de eerste keer dat ze van kop tot teen Lacroix dragen? "Ja zeg, dat kunnen wij anders niet betalen", lacht Liesbeth. "Ik denk dat ik na de laatste voorstelling heel hard wegloop met mijn kleren."

Vrouwen zijn beter dan mannen

Tijdens de repetitie zien we de zes zangers om elkaar wervelen en soms gaan ze net iets te veel in hun ding op. "Ça c'est pas les notes de Mozart, heh!", roept dirigent Alessandro De Marchi hen tot de orde. We beseffen vervolgens dat ook theatertechnici in een opera partituren moeten kunnen lezen. "Drie maten voor het eind moet die windmachine af", beveelt de maestro. "Anders hoor ik niets." Als ze een paar scènes opnieuw doen, vinden we de bewegingen van de zes net een choreografie. "Het IS een choreografe", vertelt Boussart achteraf. "Elke beweging ligt vast, om er voor te zorgen dat de scène visueel in evenwicht is."

"Ja, er is heel wat om op te letten", licht Lien toe. "Je moet als zanger samen zijn met de muziek, je moet naar de dirigent kijken, je moet je verhaal spelen, samen met de andere zangers, en dan ook nog eens je zangtechniek in de gaten houden. Je moet heel wat verschillende dingen combineren."

"Je weet toch dat vrouwen dat beter kunnen dan mannen?", grapt Liesbeth.

"Natuurlijk: nu begrijp ik waarom er meer vrouwen dan mannen in dit vak zijn", maakt Lien het lachend af.

Boussard toont zich in elk geval een tevreden man. "Het voordeel van jonge zangers is dat ze nog een onbeschreven blad zijn. Ja, ze missen wat ervaring, maar je kunt hen veel meer vragen. Ze hebben geen vooroordelen, ze zijn niet bang."

Misschien nu nog niet, maar wat als de dag van hun première aanbreekt? "Ik droom dat ik niet op tijd op scène geraak", zegt Lien. "Ik heb een paar kostuumwissels en heb daar maar een paar minuten voor. Ik hoop echt dat ik op tijd klaar ben en niet verloren loop."

"Ik hoop vooral dat er niet een van de zangers iets helemaal anders doet dan gepland", rilt Liesbeth, "waardoor iedereen dan in de problemen geraakt. Er is een moment in de opera waarop ik iemand een klets moet verkopen. Wel, ik denk dat ik dan in staat ben om stevig door te kletsen.

"Cosi Fan Tutte", première, 27 januari, De Munt, Brussel. Rechtstreeks te volgen op Klara. Liesbeth Devos en Lien Haegeman zingen op 7 en 10 februari. Info: 070-233.939 of www.demunt.be.

Hans-Maarten POST

"Cosi": second casting inabouti

EN PROVENANCE DE LA CHAPELLE MUSICALE Reine Elisabeth (à l'exception du ténor Lars Piselé), la seconde distribution de "Cosi fan tutte" de Mozart s'est produite pour la première fois en public mardi après-midi à l'occasion d'une représentation scolaire à La Monnaie. Conditions délicates malgré l'enthousiasme débordant du public. La soprano Liesbeth Devos, 22 ans, s'est affirmée comme une des solistes les plus accomplies du sextuor. (...)

M.D.M.